گنبدهاي نمکي که از جمله ساختارهاي زمينشناختي بسيار ديدني ايران و حتي جهان هستند، دنيايي از عجايب و تنوع کانيشناسي را در خود جاي‌داده‌اند؛ بطوريکه گنبد نمکي هرمز که يکي از ده‌ها گنبد نمکي هرمزگان است را بهشت کاني شناسان مي‌نامند.
به‌تازگي يک ترکيب کانيايي جديد با نام زونايت ( zunyite ) در يکي ديگر از گنبدهاي نمکي هرمزگان شناسايي‌شده است که پيش از اين در ايران گزارش نشده و در دنيا نيز تنها در چند کشور يافت شده است.
سيد محمد ميرحسيني از پژوهشگران جهاد دانشگاهي هرمزگان، که مطالعات اوليه در رابطه با ژئوشيمي اين کاني را آغاز کرد است، دراين‌باره به خبرنگار ايسنا گفت:نخستين بار در سال 1390در جريان بازديدهاي دانشجويي دانشجويان زمين‌شناسي دانشگاه آزاد بندرعباس، به نمونه‌هايي از اين کاني در منطقه قلات، واقع در شمال غربي بندرعباس برخورديم که در آن هنگام آن را با کاني ديگري اشتباه گرفته و تصور نمي‌کرديم يک کاني جديد در ايران باشد.
وي اظهار کرد: نمونه‌اي که براي ارسال به آزمايشگاه، جهت انجام آزمايش‌هاي کانيشناسي جمع‌آوري‌شده بود نيز مفقود شد و گزارش شناسايي اين کاني به تأخير افتاد.
ميرحسيني با بيان اينکه از اواخر سال گذشته که آگهي فروش نمونه‌هايي از اين کاني را در صفحات مجازي مشاهده کرد، به‌اتفاق تن از زمين شناسان استان، مهندس انقيادي و مهندس رزاق پور به پي‌جويي مجدد اين کاني پرداخته و موفق به يافتن تعدادي از نمونه‌هاي خودشکل اين کاني کمياب شديم، اظهار کرد: دو نمونه از اين کاني جهت آناليز فازي کانيشناسي به آزمايشگاه معتبر ارسال شد و نتيجه آن، تائيد کننده حضور «کاني زونايت» در اين منطقه بود و مطالعات تکميلي در خصوص عناصر فرعي و کمياب احتمالي موجود در اين کاني در دست انجام است.
اين پژوهشگر جهاد دانشگاهي هرمزگان خاطرنشان کرد: کاني‌ها اجزاي تشکيل‌دهنده سنگ‌ها هستند و اين اصطلاح به مواد طبيعي، غيرآلي، متبلور و جامدي که ترکيب شيميايي نسبتاً ثابتي دارند، اطلاق مي‌شود. کاني زونايت از خانواده کاني‌هاي سيليکاتي دوتايي موسوم به سورو سيليکات‌هاست که نخستين بار در سال 1884 در منطقه‌اي به نام زوني واقع در ايالت کلرادو کشف‌شده است و عناصر اصلي تشکيل‌دهنده آن آلومينيوم، سيليس، هيدروژن، اکسيژن،کلر و فلوئور هستند. وي با اشاره به اينکه اين ترکيب تاکنون در تعداد اندکي از کشورهاي جهان از جمله آمريکا، الجزاير، اسپانيا، مراکش، چين و برزيل گزارش‌شده است که نمونه‌هاي اخيراً يافت شده در ايران (هرمزگان) از جمله زيباترين و کامل‌ترين اشکال بلوري آن محسوب مي‌شوند، عنوان کرد: اين کاني که در طبيعت به رنگ‌هاي سفيد، صورتي و آجري رنگ ديده مي‌شود، سختي نسبتاً بالايي داشته و به‌عنوان يک کاني قيمتي يا صنعتي رايج، مطرح نيست، اما نمونه‌هاي خودشکل و هندسي آن مورد توجه کاني شناسان و کلکسيونرهاست.
ميرحسيني ادامه داد: بااين‌وجود طي ماه‌هاي گذشته و از زمان ديده شدن اولين نمونه‌هاي بلوري اين کاني در منطقه قلات، افراد زيادي با تصور قيمتي بودن اين ترکيب به منطقه مراجعه و با ابزارهاي مختلف به جستجو و جمع‌آوري اين کاني کمياب مي‌پردازند.
وي اضافه کرد: يک جستجوي ساده در اينترنت و فضاي مجازي نشان مي‌دهد که افراد و گروه‌هاي مختلفي به جمع‌آوري اين کاني کمياب و فروش آن در فضاي مجازي و حتي ارسال آن به خارج از کشور مشغول‌اند و ادامه اين نوع برداشت بي‌ضابطه قطعاً برخلاف اصول طبيعت‌گردي و احتمالاً ناياب شدن اين کاني در منطقه خواهد بود.
اين پژوهشگر جهاد دانشگاهي هرمزگان با اشاره به اينکه متأسفانه در رابطه با پي‌جويي و جمع‌آوري نمونه‌هاي سنگ و کاني‌هاي کمياب و قيمتي از طبيعت قانون شفاف و متولي مشخصي وجود ندارد، ابراز کرد: درحالي‌که يک نمونه کاني کمياب همانند يک‌گونه گياهي يا جانوري در معرض خطر در صورت عدم مديريت صحيح در بهره‌برداري، ممکن است بعد از مدتي تنها در موزه‌ها قابل‌مشاهده باشد.
RadEditor - please enable JavaScript to use the rich text editor.